|
Seminarie in Den Bosch is achterhaald
Interview, Brabants Dagblad, 02-02-12; De Gelderlander, 04-02-12
Zes jonge priesters in het bisdom Den Bosch traden de afgelopen zes jaar uit. Vijf wilden af van het celibaat. Volgens theoloog Frank Bosman is er meer aan de hand.
 En wéér is er een jonge priester in het bisdom Den Bosch die de Rooms-Katolieke Kerk verlaat: deken-pastoor Rudy de Kruijff uit Wijchen. In de afgelopen jaren stopten ook Christian van Zitteren, Geert-Jan Putmans, Pieter Bougie en Stefan Dierendonck. Binnen zes jaar traden dus evenveel jonge priesters uit het gewijde ambt. Op één na gaven ze als specifieke reden: het celibaat. Ze ervoeren dat als een knellend keurslijf.
Celibaat geen schuld
Volgens theoloog Frank G. Bosman van de Universiteit van Tilburg is het verleidelijk om het celibaat de schuld van deze hausse aan uittredingen te geven, maar dat is volgens hem niet terecht. "Natuurlijk is het celibaat tegenwoordig een controversiële keuze. Onze maatschappij is niet geneigd een bewust leven zonder seks te begrijpen en te waarderen. Eerder het tegendeel is waar. Bovendien wordt steeds vaker, ook binnen kerkelijke kringen, kritiek geuit op de ‘koppelverkoop’ tussen wijding en celibaat. Wie priester wil worden, moet celibatair leven. Maar de zes uitgetreden jonge priesters waren allemaal rond de dertig toen zij bij hun wijding ook kuisheid beloofden. Toch niet een leeftijd waarop een mens geen goede afwegingen kan maken. De oorzaak ligt dieper."
Zelfvoorzienend
Bosman wijst erop dat de jonge priesters in kwestie allemaal zijn opgeleid op het Sint-Janscentrum in Den Bosch. Het grootseminarie was een prestigeobject van wijlen bisschop Jan ter Schure, die van 1985 tot 1998 op de Bossche troon zetelde. Samen met de door hem tot rector van het seminarie benoemde Antoon Hurkmans wilde Ter Schure het nijpende priestertekort in zijn bisdom oplossen. Hurkman zette Ter Schure’s ambities voort toen hij hem opvolgde. Bosman: "De zes uitgetreden priesters zijn dus allemaal afkomstig uit de periode Ter Schure-Hurkmans. Een opvallende overeenkomst, maar er is meer. Priesters die in de afgelopen periode negatief in het nieuws kwamen, zijn ook allemaal opgeleid door Hurkmans. Denk aan Karel van Roosmalen die ruziede met parochianen, Harm Schilder die luidruchtig klokken wilde luiden, Norbert van der Sluis die een begrafenis weigerde en Luc Buyens die een homo de hostie weigerde. Er werken veel priesters in het Bossche bisdom, maar alleen dus de priesters die vanaf 1987 gewijd zijn halen de krantenkolommen."
Selectie
En misschien hebben deze zaken wel met elkaar te maken, meent de theoloog, die zelf ook op het Sint-Janscentrum zat maar zijn studie afbrak omdat hij zijn latere vrouw ontmoette. "De ambitie van Ter Schure om zijn bisdom zelfvoorzienend te maken leidde tot een minder strikt aannamebeleid op het seminarie. De staf van het seminarie vonden vroomheid en gehoorzaamheid even belangrijk als psychologisch evenwicht of intellectuele capaciteiten. Aandacht voor seksualiteit werd tot een minimum beperkt. De beslissing om een seminarist uiteindelijk te wijden was eerder gebaseerd op zorgen rond het nijpende priestertekort dan op de kwaliteiten van de wijdeling", meent Bosman.
Convict
Natuurlijk dienen de vele goede priesters die het seminarie in de periode van ter Schure en Hurkmans heeft afgeleverd, niet besmeurd te worden met de daden van enkelingen, haast de theoloog zich te zeggen. "Maar het seminariemodel, waarbij priesterstudenten in één en dezelfde omgeving wonen en studeren, lijkt zijn langste tijd gehad te hebben. Pastoraal psycholoog Anke Bisschop pleitte al voor de universitaire variant. Volgens Bisschops is de besloten cultuur in zo’n seminarie ongezond. Een bewijs voor deze stelling is het succes van de priesteropleiding Arienskonvikt in Utrecht. De studenten woonden in een pand in de binnenstad, maar studeerden wel op de universiteit. Het Arienskonvikt heeft in de tijd dat zij bestond nauwelijks ‘uitvallers’ na de wijding gehad, in tegenstelling tot de seminaries."
Nog meer
Theoloog Bosman denkt dat het bisdom Den Bosch na het uitvallen van De Kruijff nog wel meer meer uittreders kan verwachten. "Onder druk van grote kerkelijke ambities zijn echt te snel te veel jonge mannen tot priester gewijd, zonder de juiste bagage om deze ingrijpende keuze op lange termijn te kunnen blijven volhouden."
Bron: Dit interview is gepubliceerd in het Brabants Dagblad.
...
|
