|
‘Orthodoxie is geen grens, maar een bron’
Artikel, Friesch Dagblad, 24-01-12
“De christelijke kerk heeft geen meerderheid in Nederland. En eigenlijk is dat geen verkeerde zaak. We hebben als kerk immers slechte ervaringen met ongecontroleerde macht. En we hebben juist goede ervaringen met een onafhankelijke wereld die onze vuile was buiten hangt. God zuivert de kerk door de kritiek van de wereld om ons heen.”
 Aan het woord is Jozef Wissink met een verwijzing naar het rapport Deetman. Bij gelegenheid van zijn afscheid als hoogleraar Praktische Theologie aan de Tilburg School of Theology werd vrijdag in Tilburg een symposium gehouden onder de titel ‘de toekomst van de katholieke kerk’. Prominent spreker is mgr. Gerard de Korte: “Dat de katholieke kerk, of eigenlijk de christelijke kerken, in Nederland het zwaar heeft, dat weet iedereen. De kerk kampt met de gevolgen van globalisering, democratisering en individualisering.” Het is echter geen zaak zondebokken aan te wijzen, aldus de bisschop van Groningen-Leeuwaarden, maar juist “om de kerk te vernieuwen.”
Broos
“De katholieke kerk is zeer broos en kwetsbaar geworden. We beleven de grootste crisis sinds de reformatie. Er is sprake van godsverduistering en een toenemend bijbels analfabetisme. We snappen onze eigen geschiedenis niet meer.” De Korte pleit tegen een “heilige rest-kerk”, waar geen plek is voor zondaars en liefhebbers. “Een juridische orthodoxie is de religieuze dood in de pot.” In plaats daarvan breekt de bisschop een lans voor wat hij “open orthodoxie” noemt. “Orthodoxie is voor mij geen grens of afbakening, maar een bron van inspiratie en spiritualiteit.” De Korte’s orthodoxie is “altijd dynamisch en contextueel.”
Sekte
“Een sektarische kerk, een kerk van enkele heiligen is ook totaal niet katholiek,” aldus Wissink. Maar een kerk die zich helemaal aanpast aan de omringende cultuur, heeft ook geen toekomst. “Als de kerk zich slechts aanpast aan de cultuur, wordt godsdienst een religieus verwoorden dat iedereen eigenlijk al vindt.” De Korte voegt daaraan toe: “Een kerk die huwt met de tijdgeest is al snel weduwe.”
Minderheidskerk
Een derde toekomstvisie voor de katholieke kerk in Nederland is die van een vitale minderheidskerk. Wissink: “Deze kerk heeft iets te zeggen aan de samenleving, en wordt aanvaard door de samenleving als relevant.” Volgens beide sprekers heeft de katholieke kerk ook dringend behoefte aan een theologie van onze cultuur. Uitgangspunt is de optimistische houding dat God als Schepper in de gehele wereld te vinden is. Maar tegelijkertijd “mag genade niet het bezit worden van de cultuur,” waarschuwt Wissink. God en wereld vallen niet samen, wil hij maar zeggen.
‘Catechese-offensief’
De Korte pleit dan ook voor een ‘groot catechese-offensief’. “We lijken geen woorden meer te kunnen vinden om ons in deze wereld verstaanbaar te maken.” De bisschop somt een aantal ‘tegenmaatregelen’ op: het ontwikkelen van een persoonlijk geloofsleven en het blijven bestuderen van Schrift en de Traditie. De Korte pleit voor een visie op het gezin “als de eerste plek van geloofsoverdracht.”
Vuile was
Dat de christelijke kerk in Nederland geen meerderheid meer heeft, heeft volgens Wissink ook zo zijn goede kanten. “We hebben als kerk immers slechte ervaringen met ongecontroleerde macht. En we hebben juist goede ervaringen met een onafhankelijke wereld die onze vuile was buiten hangt.” Wissink verwijst hiermee naar het rapport Deetman over seksueel misbruik in de rooms-katholieke kerk. “God zuivert de kerk door de kritiek van de wereld om ons heen.”
Geheim
De Korte stelt voor om in de geloofsverkondiging “onze boodschap niet op te dringen.” “We zouden meer moeten spreken over het geheim van God. We moeten levende getuigen zijn van dat geheim, niet zozeer met onze mond, maar vooral met onze daden. We moeten God ‘brengen’ als een aantrekkelijk voorstel, en Hem niet opdringen.”
Huisliturgie
Aan het einde van het symposium klinken nog enkele positieve verwijzingen naar de joodse en islamitische tradities. Stefan Waanders, directeur van de stichting Thomas Moore is “jaloers” op de joodse traditie waarin de liturgie in huis een belangrijke plek inneemt, “een belangrijke plek en moment om het geloof over te dragen.” Ook oud-premier Ruud Lubbers is aanwezig en roemt de moslims, die nog “een liturgisch jaar kennen met vaste perioden en grote feesten.” En daar kunnen christenen nog een hoop van leren, aldus de CDA-prominent.
Bron: Dit artikel is gepubliceerd in Friesch Dagblad.
...
|
