Twittertheologie
Kritiek, Elsevier, 23-07-11
Theologie is natuurlijk geen vak dat aan een universiteit thuishoort. Wetenschap draait om het vergroten van betrouwbare kennis door toetsbare uitspraken te doen en onderzoek te verrichten naar waarneembare zaken. Godgeleerdheid daarentegen is een kwestie van gokken en gissen. Je gelooft in God of niet (of een beetje), je kunt geen wetenschappelijk zinvolle uitspraken over Hem (of Haar) doen.
Theologen komen dan doorgaans ook niet veel verder dan speculaties. De befaamde Harry Kuitert bijvoorbeeld heeft hele volksstammen in zijn ban gehouden door ze uitgebreid te informeren over de evolutie van zijn geloofsleven. Zo kwam hij tot de overtuiging dat God niet meer is dan een creatie van naar zingeving en hogere machten snakkende mensen. Dit is een respectabel standpunt. Maar het is slechts een particuliere overtuiging, geen wetenschappelijk, verifieerbaar inzicht.
Het maatschappelijk aanzien en belang van deze particuliere overtuigingen lijken af te nemen. Echt invloedrijke theologen, die een rol van betekenis spelen in het publieke debat, lopen er in Nederland niet of nauwelijks meer rond. Figuren als vroeger Edward Schillebeeckx, overigens een Vlaming, die alleen al ontzag inboezemde omdat hij van die dikke en geleerde (en grotendeels onbegrijpelijke) boeken schreef.
De vraag is of de uitverkiezing van de meest spraakmakende theoloog van Nederland bijdraagt aan een verhoging van de status van de professie. Tijdens de Nacht van de Theologie vorige maand in het museum Hermitage Amsterdam viel de eer te beurt aan Frank G. Bosman. De aan de Universiteit van Tilburg verbonden doctorandus toonde zich erg verheugd. In zijn toespraak bedankte hij ‘Hem, door wie wij hier zijn’. Hij zag zijn winst als ‘pure genade, een cadeautje van boven’.
Wie nieuwsgierig geworden door de uitverkiezing op zoek gaat naar geschriften van Bosman, zal teleurgesteld worden. De spraakmakende katholieke theoloog heeft geen boeken geschreven, hij is zelfs niet eens gepromoveerd. Hij richt zich tot de wereld door middel van blogs en – een eindeloze reeks – tweets. Hij is een heuse twittertheoloog, met vooralsnog slechts 645 volgers.
In een interview met het Brabants Dagblad vertelde de 32-jarige Bosman (ringbaardje, modieuze bril) vorig jaar dat hij dolgraag in de publiciteit komt. ‘Ik vind het schitterend om in de media aanwezig te zijn, ik ben niet introvert of bescheiden. Ik wil de relevantie van theologie aantonen.’
Die relevantie zou onder meer moeten blijken uit de beschouwingen van de onbescheiden, extraverte theoloog over populaire cultuur. Hij buigt zich over computergames en videoclips op zoek naar christelijke symboliek. Zo heeft hij geprobeerd uit te leggen dat de populaire game Fallout 3 een moderne versie van het verlossingsverhaal biedt, met een vader die een zoon zendt om de gevallen mens van de zondigheid te redden. Christelijke uitingen signaleerde hij eveneens in de clips en concerten van popsterren als Madonna en Lady Gaga.
Aan het publieke debat levert Bosman graag een bijdrage. Zo betoogde hij op de site joop.nl dat het nationale leger beter kan worden ontmanteld. Het Nederlandse grondgebied verdedigen zou niet meer hoeven, de internationale rechtsorde kan beter door militairen van de Europese Unie worden beschermd. Een verrassend theologisch perspectief.
Dat deze opinie verscheen op een VARA-site vormt een indicatie van de politieke oriëntatie van Bosman. Hij behoort niet tot de behoudende roomse groepering rond het Katholiek Nieuwsblad . Zijn hart gaat in de Nederlandse politiek uit naar de SP, ‘een warm bad voor mij’ en ‘de meest christelijke partij’. Vanwaar deze liefde voor de seculier socialistische partij? Omdat zij het meest oog heeft ‘voor de zwakken die niet mee kunnen in onze ingewikkelde ict-samenleving’.
Tweets over het verderfelijke karakter van de ‘talibankatholieken’van het Katholiek Nieuwsblad , artikeltjes over Lady Gaga, steunbetuigingen aan radicaal-linkse partijen, pleidooien voor afschaffing van het leger: dit is dan het oeuvre van Nederlands ‘meest spraakmakende theoloog’. Nooit gedacht dat we nog eens terug zouden verlangen naar de studies van Edward Schillebeeckx. Gerry van der List
Bron: Dit artikel is gepubliceerd in Elsevier
...
|
