|
The Sims Medieval: priesters, monniken en gevallen engelen
Recensie, Mediareligiecultuur.nl, 07-04-11
The Sims Medieval is de nieuwste release in de succesvolle reeks van Electronic Art. Het is een min of meer klassieke RPG (roll playing game, vergelijk Dungeons and Dragons en World of Warcraft), maar met een Sim-twist. In The Sims Medieval moet de speler namelijk niet één (zoals gebruikelijk bij RPG), maar meerdere karakters controleren. Bovendien is dit spel quest-driven (je moet opdrachten uitvoeren) en vereist geen interactie met andere (online) spelers zoals bij WoW of D&D. In Medieval wordt bovendien ruimschoots gebruik gemaakt van religieuze elementen, en wel op verschillende niveaus: twee soorten priesters aanbidden één God: de speler zelf.
Priesters
 In Medieval moet de speler tien hero sims ('simulatiehelden') controleren, hoewel niet allemaal tegelijk natuurlijk. Met deze hero sims moet de speler bepaalde opdrachten (quests) vervullen om verder in het spel te kunnen komen. Elke hero sim behoort tot een 'klasse' (RPG-jargon voor 'beroep'). Je hebt artsen, barden, toveraars, smeden, enzovoorts. Twee van die klassen worden bevolkt door geestelijken: de Jacobean priests en de Peteran priests. Jammer dat ze wat karikaturaal aandoen.
Focus
De belangrijkste 'kracht' van de klasse van de priesters (van beide klasse) is dat ze zelf 'focus' kunnen opbouwen en aan andere kunnen schenken, terwijl andere klassen hun concentratie elders moeten opduiken, bijvoorbeeld door bepaalde klusje uit te voeren. De priesters uit Medieval helpen je dus op jezelf te focussen op de taak die voor je ligt. Op zich een sympathieke kracht. En gezien de overwelmende belangstelling voor meditatietechnieken en -oefeningen om jezelf te leren concentreren en focussen, zijn deze Middeleeuwse sim-priesters uiterst modieus en postmodern.
Jacobijnen
 De Jacobean priests (Jacobijnen) 'wonen' (geen bed te zien overigens) in een gotische kathedraal, compleet met altaar, priesterkoor, doopvont en kaarsen. Alles is van steen gemaakt, ook de (niet-identificeerbare) heiligenbeelden. De Jacobijnse priesters dragen (altijd!) een liturgisch gewaad dat duidelijk geïnspireerd is op de katholieke traditie: kazuivel, stola en zelfs zo nu en dan een tiara, een drievoudige kroon die traditioneel gezien alleen de paus toekomt. Je hoort Jezus zeggen: ze staan op de hoeken van de straat te bidden, om bij de mensen op te vallen.
Jacobijnen voorzien in hun rijkdom door regelmatig donderpreken af te steken tegen de dorpsbewoners. Hoe banger de gelovigen zijn, hoe meer geld ze aan de kerk doneren om hun zondige zielen wit te wassen. De godheid die de Jacobijnen en hun volgen, the Watcher, is overigens dezelfde als die de Petrijnen aanbidden, alleen is hun godsbeeld radicaal anders: De Jacobijnse god is grimmig, humeurig en snel geneigd mensen voor eeuwig te verdoemen. De Jacobijnen verkrijgen 'focus' door te reflecteren op de Watcher. Andere karakters kunnen deze focus ook verkrijgen door het wijwater van de priesters te drinken..
Peterijnen
 De Peteran priests (Petrijnen) 'wonen' in een veel meer bescheiden onderkomen: een romaanse klooster, dat overigens direct naast de gotische kathedraal van de Jacobijnen ligt. In het Petrijns klooster is alles van hout en ligt de architectonische nadruk op de lezen van een heilige schrift (op een soort ambo) en op het samen bidden. Petrijnen bidden overigens zowel in het klooster als bij de mensen thuis. Deze priesters zien er uit als klassieke monniken compleet met pij, koormantel en sandalen.
Petrijnen verdienen de kost (meer een soort bedelen) door te preken op de pleinen en straten van de stad. Ze verkrijgen focus door te bidden, en kunnen die focus overdragen door samen met anderen te bidden. Hun preken gaan ook over the Watcher, maar in hun ogen is dat een liefdevolle, die zich persoonlijk en in mildheid om zijn gelovigen bekommerd. Bovendien zijn Petrijnen in staat om heilige boeken te schrijven in rechtstreeks contact met hun godheid. Deze 'gesprekken' kunnen ze dan weer verkopen aan anderen.
Jacobijnen versus Petrijnen
 In het geval van deze twee soorten priesters is duidelijk sprake van karikaturen, maar wel van het vermakelijke soort. De Jacobijnen zijn duidelijk gemodelleerd naar hoogkerkelijke, clericale wereldkerk, terwijl de Petrijnen laagkerkelijk en anticlericaal zijn. De naam 'Jacobijnen' is zelfs een verwijzing naar de Orde van de Domincanen. In Frankrijk worden zijn wel zo genoemd naar de straat van hun hoofdklooster in Parijs, Rue de Jacques. De Dominicanen staan bekend als hoogkerkelijke intellectuelen en 'predikheren'. Vreemd genoeg wordt deze tweede kwalificatie in Medieval weer verbonden met de Petrijnen.
In de naam 'Petrijnen' zit de naam Petrus. Hoewel het hoogkerkelijke pausdom vaak met Petrus wordt verbonden ('op deze steenrots zal ik mijn kerk bouwen'), wordt de visser uit Galilea hier geassocieerd met nederigheid, bescheidenheid en een laagkerkelijk profiel. In die zin lijken de Petrijnen meer in de lijn te liggen van de Franciscanen en de andere armoedebewegingen van de Middeleeuwen.
Schisma
 Oorspronkelijk bestond er ook één kerk, die van The Watcher, maar door de aan kerken zo bekende kwaal van interne ruzies over details leidde tot een radicaal schisma tussen Petrijnen en Jacobijnen. Vergelijk het bijna-schisma in de Middeleeuwen tussen de 'rijke' officiële kerk en de armoedebewegingen die zich vaak in de marge van de officiële kerk bevonden. Ook speelt hierin mee de bijna inherente spanning die aan de katholieke traditie eigen is tussen het 'reguliere' gezag (van pastores en bisschoppen) en het tot grote hoogte zelfstandige gezag van de kloosterordes (monniken en abten). Vaak genoeg hadden (en hebben) abten en bisschoppen ruzie over wie er nu verantwoordelijk is voor de zielzorg in een bepaald gebied.
Angst versus liefde
Op religieus gebied worden de verschillen tussen Petrijnen en Jacobijnen hieraan gespiegeld. De Jacobijnen wonen in een stenen gothische kathedraal, de Petrijnen in een houten romaans klooster. De Jacobijnen blijven in hun veilige kerk, de Petrijnen trekken er op uit en zijn onder de mensen. De Jacobijnen praten de mensen angst in met hun wraakzuchtige godsbeeld en pingelen hen aflaten af (een bekend verwijt aan het adres van de katholieke kerk). De Petrijnen bemoedigen de mensen met hun liefdevolle godsbeeld en laten het van de goedheid van mensen afhangen of ze iets krijgen (bedelen). De Jacobijnen staan voor doctrines, dogma's en ratio, de Petrijnen voor gebed, gevoel en mystiek. De Jacobijnen staan ver van de mensen af, de Petrijnen staan hen juist zeer nabij.
The Watcher
Het laatste expliciet religieuze element in Medieval, hoewel misschien minder zichtbaar, is de naam en positie van de speler. De speler wordt The Watcher genoemd. Hij 'waakt' als een godheid over het (on)heil van zijn mensen (de hero sims), en wordt als zodanig ook door zijn mensen, in het bijzonder door de twee priesterklassen, aanbeden en verheerlijkt. Het idee van een 'god-game' is niet nieuw. In 2001 werd het spel Black and White gepubliceerd waarin de speler ook de rol van godheid op zich nam. De naam van deze in-game-godheid, the Watcher ('de wachter'), heeft echter nog een andere religieuze connotatie.
Ook mensen zonder religieuze opvoeding kennen (delen van) het verhaal over Gods lievelingsengel Lucifer ('Lichtdrager'), die samen met een tweehonderdtal samenzweerders een opstand beginnen tegen God. 'Gods mooiste engel' was niet tevreden met zijn onsterflijke positie dicht bij God. Hij bindt met enkele honderden trawanten de strijd aan met de hemel, maar wordt verpletterend verslagen. Dit overbekende verhaal staat echter niet in de bijbel, maar in het apocriefe boek Henoch. De naam van deze gevallen engelen is in de context van medieval echter treffend: Grigori oftewel de 'wachters'.
De naam van de godheid in het spel medieval geeft voor de consciëntieuze speler tegelijkertijd een signaal af. Wees bescheiden, wees niet arrogant, het is maar een spel. Bedenk wat er gebeurt is met de oude Wachters die in opstand kwamen tegen hun God. Door de speler de naam Watcher te geven, appelleert het systeem aan het bijbehorend gevoel van verbondenheid en bezorgdheid over de karakters die aan hem/haar zijn toevertrouwd. Dat de game zelf geen technische malus/bonus zet op slecht/goed gedrag, maakt dat het intern moreel kompas van de speler nog sterker wordt aangesproken.
Je weet hoe het gaat met computergames: voor je het weet, heb je met God van doen.
Bron: Deze recensie is gepubliceerd op Mediareligiecultuur.,nl.
...
|
