|
Tertulllianus en Cyprianus over het 'Onze Vader'
Recensie, KatholiekNederland.nl, 23-11-10
Het Onze Vader is zo'n beetje het bekendste gebed in de christelijke traditie. Het is samen met het Wees Gegroet het eerste gebed dat we als kinderen van onze ouders geleerd krijgen. In elke eucharistieviering heeft het gebed zijn vast plek. Het is het gebed dat Jezus aan zijn leerlingen leerde, toen zij Hem vroegen hoe je dat doen moest. (Mt. 6,9-13; Lc. 11,2-4) Die geweldige vertrouwdheid met het 'gebed des Heren' leidt vaak echter ook maar al te vaak tot sleur. De tien Onzevaders en de tien Weesgegroetjes die je vroeger van je biechtvader moest bidden als penitentie waren geen pareltjes van doorleefde spiritualiteit.
 Voor iedereen die de schoonheid van de eenvoud van het Onze Vader weer (opnieuw) wil leren kennen, kan te raden gaan bij de Kerkvaders, de oertheologen van het christendom. Het oeroude geschrift Didaché (eind 2 e eeuw), dat een beknopt overzicht van de leer van de apostelen wil geven, noemt naast regels voor het vasten en de wijze waarop de eucharistie gevierd moet worden, ook het gebed van Jezus zelf. Tijdens de christelijke initiatieritus van het doopsel werd het Onze Vader plechtig aan de net gedoopten 'overhandigd' als gecomprimeerde schat van het christelijk geloof.
Vader en Zoon
De twee oudste kerkvaders, Tertullianus (circa 160 –220) en Cyprianus (+258) hebben beide geschreven over het Onze Vader. Hij zijn spirituele handreikingen, exegese, preek en catechese tegelijk. Soms zijn de teksten door de tijd ingehaald, als ze spreken over de 'Godsmoord' door de Joden op Christus, maar veel vaker zijn ze van een tijdloze schoonheid. In Cyprianus' omschrijving van het Onze Vader klinkt zijn triniteisttheologie door: wij mensen bidden tot God (de Vader) het gebed dat diezelfde God (de Zoon) ons geleerd heeft. En door dit gebed uit te spreken worden wij opgenomen in dat goddelijke mysterie tussen Vader en Zoon .
"Laten we dus bidden dierbare broeders en zusters, zoals onze leraar God het ons heeft geleerd. God iets vragen met zijn eigen worden, Christus' gebed laten opgaan naar zijn oren: dat is een gebed dat Hij graag hoort, waarmee Hij vertrouwd is. Laat de Vader de woorden herkennen van zijn eigen Zoon wanneer wij onze bede uitspreken. Hij die woont in ons hart moet ook klinken uit onze stem."
Zwart
In de uitstekende inleiding van Paul van Geest worden beide kerkvaders in hun tijd en context geplaatst. Zo leren we dat Tertullianus' bekering tot het christendom wellicht kunnen verklaren tui zijn geraaktheid door de rust en overgave waarmee christenen tijdens de vervolgingen hun dood aanvaarden. En over Cyprianus vertelt Van Geest dat hij de wereld zo zwart mogelijk wilde afspiegelen met als doel het verlangen naar de hemel zo intens mogelijk te laten worden. Zo bidden volgens Tertullianus niet alleen de mensen tot God, maar bidt de gehele schepping tot haar schepper.
"Bidden, dat doen ook alle engelen, heel de schepping bidt. Kuddedieren en wilde beesten bidden en buigen de knie. Komen ze uit de stallen en holen, dan kijken ze omhoog, niet met werkeloze bek maar op hun manier geluiden makend. Maar ook vogels die opvliegen gaan omhoog naar de hemel en spreiden bij wijze van handen hety kruis van hun vleugels en zeggen iets wat lijkt op een gebed."
Tertullianus en Cyprianus over het Onze Vader is een mooi, klein boekje over de spiritualiteit achter het kerngebed van de christelijke traditie.
Bron: Deze recensie is gepubliceerd op KatholiekNederland.nl.
...
|
